Yıl 2026 – Gıda Güvenliği İçin Hangi Standardı Seçmeliyim?

Standart Seçimi Artık Stratejik Bir Karar ve Standart Trafiğinde Kritik Kavşak

Gıda güvenliği sertifikasyonunda artık “hangi standardı seçelim?” sorusu, basit bir teknik tercih olmaktan çıkmıştır. 2026 itibarıyla bu karar; güncelleme takvimi, hedef pazarlar, dijital altyapı, yapay zeka değişim yönetimi ve denetim kültürü gibi çok boyutlu kriterlere dayanan stratejik bir yönetim kararıdır.

Neden Stratejik Bir Dönemdeyiz?

• Standartlarda Güncelleme Baskısı: ISO 22002-x (PRP) serisi 2025 yılı sonunda tamamen yenilendi. Revizyon süreçleri son aşamasına gelen ISO 9001 ve ISO 22000’in yeni yapıları ise sektörde taşları yerinden oynatıyor. Bu değişim, FSSC 22000 için beklenen Version 7 hazırlıklarını tetikledi. FSSC’nin ISO 22000’deki nihai revizyonu mu bekleyeceği yoksa GFSI kıyaslama takvimine yetişmek için erken bir lansman mı yapacağı 2026'nın en büyük merak konusu.

• Küresel Yarışta Yeni Versiyonlar: BRCGS Gıda Issue 10 ve IFS Version 9 hazırlıkları resmi olarak başladı. SQF Edition 10 tarafındaki yayın takvimi ise GFSI kıyaslama süreçlerindeki karmaşa nedeniyle 2026 ilk yarısına kaydırıldı. Bu durum, işletmeler için mevcut yapıyı koruma ile yeni gerekliliklere hazırlık arasında çok hassas bir geçiş planlaması gerektiriyor.

• Müşteri Beklentisi ve Yerel Yakınlaşma: Avrupa perakendecileri IFS, İngiliz perakendeciler BRCGS üzerindeki hakimiyetini korurken; standart sahipleri artık her ülkede yerel temsilciler aracılığıyla perakendeciler ve marka sahipleriyle doğrudan dirsek temasına geçti. Özellikle SQF’in FDA (U.S. Food and Drug Administration) tarafından "FSMA İnsan Gıdaları İçin Önleyici Kontroller Kuralı" kapsamında resmi olarak tanınması (Recognition), standardın pazar payını ve denetim derinliğini yasal bir otorite seviyesine taşıdı.

• Dijitalleşme ve AI Etkisi: Yapay zeka kullanımı, veri güvenliği ve dijital izlenebilirlik artık standart dökümanlarının içine "belgelendirilebilir ve doğrulanabilir" kriterler olarak girdi. Ancak yapay zeka teknolojisindeki bu kontrolsüz hız karşısında, güncellemelerin ne kadar güncel kalabileceği büyük bir soru işareti.

2026 Başlangıç: GFSI Onaylı Standartlarda Güncel Durum

Standart	Mevcut Yürürlükteki Versiyon	Zorunlu Geçiş / Beklenen Yeni Versiyon	Sertifika Sayısı (Yaklaşık)
FSSC 22000	Version 6	Version 7 (2026 içerisinde bekleniyor)	39.700+
BRCGS Food	Issue 9	Issue 10 (2026 yayını bekleniyor)	36.000+
IFS Food	Version 8	Version 9 (Geliştirme aşamasında)	20.000+
SQF Code	Edition 9	Edition 10 (2026 ilk yarısı bekleniyor)	14.000+
GLOBALG.A.P.	IFA v6 (v6-Gfs)	Zorunlu yürürlükte	200.000+
IFS PACsecure	Version 3	Güncel versiyon yürürlükte	1.200+
BRCGS Packaging	Issue 6	Issue 7 (2026 içerisinde bekleniyor)	7.000+

Denetim Trafiğinde "Saha" Gerçeği: Habersiz Denetimler

Hazırlıklı gidilen bir denetim gününde dahi hijyen ve personel uygunluklarında aksamalar varsa, diğer günlerdeki riskin yönetilemediği gerçeği yadsınamaz. Bu saha gerçeği, "Habersiz Denetim" (Unannounced Audit) zorunluluğunu standart protokollerinin sarsılmaz bir parçası yaptı. Artık perakendeciler sadece sertifika logosuna değil, o belgenin habersiz denetim performansı ile ne kadar "sahici" olduğuna bakıyor.

Gıda Güvenliği Standartları, FSSC, BRCGS, SQF, IFS ve Yapay Zeka

2026 ve Ötesi: Kritik Kavşak - Yeni Nesil Yönetim Stratejisi

2026 sonrası "değişiklik yönetimi" artık sadece işletmeler için değil, bizzat standart sahipleri (CPO) ve belgelendirme kuruluşları için de radikal bir strateji değişikliğini zorunlu kılıyor. Artık İzlenebilirlik, Veri Bütünlüğü ve Gıda Güvenliği Kültürü birbirinden bağımsız yönetilemez hale gelmiştir.

1. Yapay Zeka ile Değişim Yönetimi: Teknoloji ve insan doğası arasındaki makas hiç bu kadar açılmamıştı. Yapay zeka, sistem yönetiminin en kritik maddesi olan "değişiklik yönetimi"ni hızlandırırken, insan faktörünün bu hıza adaptasyonu yeni bir risk alanı yaratıyor.

   
   

2. Bilgi Bombardımanında "Belge Yönetimi": Her cihazdan ve farklı kullanıcı adlarından gelen veri bombardımanı altında "doküman yönetimini" yönetmek kolaylaşıyor mu? Hayır. Dijital hazır çözümler veya şirket içi yazılımlar kullananlar için kontrolsüz ve doğrulanmamış bilgi; sistemlerin hantal kalmasına ve sorgulanmasına neden olabiliyor.

   
   

3. Standartların Yapay Zeka ile Sınavı: En sarsıcı soru; kuralları yayınlayanların bu kuralları oluştururken yine yapay zeka kullanıp kullanmayacağıdır. AI’nın "yeni ve dinamik standartlar" belirlediği bir döneme giriyoruz. Veri güvenliği artık gıda güvenliğinin ayrılmaz bir parçası (Cyber-Food Safety) haline gelmiştir.

   
   

GFSI’ın "tek belge, az denetim" stratejisi, teknolojinin getirdiği hız ve standart sahiplerinin dürüstlük (Integrity) denetimleri üzerinden yürüttüğü güvenilirlik mücadelesi trafikte kritik bir kavşaktır.

2026'da bir standart seçmek; sadece bir denetimi başarıyla tamamlamak değil, yapay zekanın yönettiği veri akışında "insani dürüstlüğü" ve "operasyonel disiplini" nasıl koruyacağınızın kararını vermektir.

1.1.2026 Fatma İnceoğlu